Uluslararası “Dental Fotoğrafçılık”  Standartları

Dental fotoğrafçılık için temel amaç, diş vakalarını belgelemek veya arşivlemektir. Vakaların tekrarlanması halinde belgelenen eski vakalar değerlendirilebilir. Bu amaçla klinik fotoğraf makineleri ve ekipmanları, intra ve ekstra oral görünümlerin standartlaştırılması ve biçimlendirilmesi gerekmektedir.

 

Peki, dental fotoğrafçılık standardizasyonu neden gereklidir, hangi standartlarla en ideal fotoğraflar elde edilebilir?

Dental Fotoğrafçılık Standartlarının Önemi

Fotoğrafçılığın diş uygulamalarında kullanılmaya başlanması uzun zaman almıştır. Bunun en büyük sebebi; analog fotoğraf makinelerinin büyük olması, ekipmanların diş çekimleri için verimli olarak kullanılamaması ve fotoğraf filmlerinin uzun banyo işlemleridir. Ancak günümüzde akıllı cep telefonlarıyla bile kaliteli fotoğraflar elde edilebilmektedir. Üstelik bu fotoğraflar saniyeler içinde dijital ortamlara aktarılabilmektedir. Dijital fotoğrafçılığın gelişmesi ile dental fotoğrafçılık yeni bir boyut kazanmış ve dişleri fotoğraflamak kolaylaşmıştır. Böylece uygulama prosedürleri ve standartlar gündeme gelmiştir.

Diş hekimliği ve fotoğrafçılık, karşılıklı etkileşim içinde olan iki alandır. Bu ilişki nedeniyle dental fotoğrafçılık; optik (makro lensler), aydınlatma (flaşlar) ve dijital veri kayıtlarındaki yeni teknik çözümlerden yararlanırken; diş hekimliği de tanılama, tıbbi kayıtlar ve hastalarla iletişimin geliştirilmesi ve kolaylaştırılması için fotoğrafçılığı araç olarak kullanmıştır.

Günümüz dental fotoğrafçılık diş hekimlerine ve özellikle de ortodontistlere büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Dental fotoğrafçılık da tarihe dayalı literatür taraması, fotoğraf standartları ve teknikleri, ekipman parametreleri gibi unsurlar öne çıkmaktadır.

Standart vaka dokümantasyonu, hastalarla birlikte dünya çapındaki diş hekimleriyle iletişim için de mevcut ortodontik uygulamalarda geniş bir uygulama alanına sahiptir. Dental fotoğrafçılık standartları ve uygun ekipmanlar modern ortodontik uygulamalarının iki temel dayanağı haline gelmiştir.

Dental fotoğrafçılık için fotoğrafların standartlaştırılması, fotoğraflar farklı zaman dilimlerinde farklı kişiler tarafından çekilse bile birbirleriyle kıyaslanabilmesini sağlar. Standart fotoğraflar, diş hekimleri için önemli bir belge niteliği kazanır. Uluslararası düzeyde standartlaştırılabilen fotoğraflar, farklı ülkelerde de değerlendirilebilecek niteliktedir.

Son yıllarda hem hastaların hem de diş hekimlerinin estetik farkındalığı artmıştır. Kozmetik diş hekimliği daha da gelişirken, sektör, daha yeni ve daha güçlü dental materyallere ve estetik açıdan kabul edilebilir ürünlere odaklanmaktadır. Görünüm ve estetik daha önemli hale geldikçe diş hekimliği prosedürlerinin fotografik kaydı ve değerlendirilmesi, uygulayıcı için önemli bir parametre haline gelmiştir.

Dental fotoğrafçılık, dijital diş hekimliğinin bir parçasıdır. Dental prosedürleri yerine getirmek için dental teknolojilerin veya cihazların kullanılmasını ifade eder. Bu teknolojilerin standartlaştırılması, dental prosedürlerin hem tanı hem de restoratif amaçla mekanik aletlere göre daha verimli kullanılmasını sağlar. Bu bakımdan dental fotoğraf standartları, kabul edilebilen restoratif uygulamalara izin vermektedir. Dental fotoğraf standartlarında başarısızlık, bazı sınırlamalara yol açabilir.

Dental Fotoğrafçılık Standartları Nelerdir?

Dental fotoğrafçılık için öncelikle vakayı belgelemek ve depolamak hedeflenir. Diğer amaçları; tıbbi ve cerrahi tedavi planlamak, tedavi süreçlerini kayıt altına alarak değerlendirmek, vaka sürecini takip etmek, hastaya gerekli ve yeterli enformasyon sağlamak, kayıt altına alınan vaka fotoğraflarını ulusal ve uluslararası çeşitli platformlarda veya eğitimlerde kullanmaktır.

Dental fotoğraflarda standartların sağlanamaması pozlama hatalarına, ışık ve renk uyumsuzluklarına, netlik sorunlarına ve detay kayıplarına yol açar. Bu durum, dental fotoğrafçılığın kullanım amacının dışına çıkılmasına sebep olur.

Bu açıdan;

  • Dental fotoğraflarda ilk standartlar 1960’lı yıllarda belirlenmeye başlamıştır. Londra Tıp Fotoğrafçılığı Okulu’nda (London School of Medical Photography) hazırlanan ilk standartlar, Westminster Skalası (Westminster Scales) adı verilen standartları içerir.
  • Bu standartlarda; objektifin odak uzaklığı ve büyütme katsayısı, fotoğraf makinesinin vakaya uzaklığı, vakanın büyüklüğü ve fotoğraf veya film formatı gibi başlıklar dikkate alınmıştır.
  • Standart dental fotoğrafçılıkta, ayrıca; hastanın pozisyonu ve fotoğraf makinesini konumlandırma ve tutma açıları önemlidir.
  • Fotoğraf makinesi ayarları, fotoğrafların dijital ortamlarda değerlendirilmesi ve arşivlenmesi de dental fotoğraf standartlarının diğer aşamalarını içerir.
Buna göre dental fotoğraflar için aşağıdaki standartların sağlanması beklenir;
  • Dental fotoğrafçılık için en çok DSLR fotoğraf makineleri kullanılır.
  • 1:1 veya daha fazla büyütmeye izin veren 100 ila 135 mm makro objektifler ideal tercihlerdir.
  • Uygun aydınlatma için halka (ring) veya lensin iki tarafına monte edilen reflektörlü ikiz flaş üniteleri kullanılır.
  • Halka flaş, ağız içi (intraoral) fotoğrafçılık için önemli bir parçadır.
  • Standart bir dental fotoğraf çekebilmek için aynalar, ekartörler ve tripot gibi ekipmanlara ihtiyaç vardır.
  • Dental vakalarda yüz ve gülüş konuları, ayna görünümleri, vaka bölgesi büyütmeleri ve görüntüleme açıları (frontal, lateral, oblik ve okluzal) fotoğraflanır.
  • Diş hekimliğinde 6 farklı yüz görünüşü kullanılır; iki adet yandan ve önden görünüm; baş arkaya eğildiğinde bir adet önden görünüm ve sagital düzleme (vertikal) 45 derecelik açılarda iki adet fronto-lateral görünüm.
  • Ağız içi (intraoral) çekimlerde kemerin önden iki adet görünüşü, iki adet yandan görünüşü ve oklüzal görünüşleri alınmalıdır.
  • Standart bir dental fotoğraf öncesi her hasta için aynı pozisyon, aynı konum ve aynı eksenlerin kullanılması önemlidir.
  • Çekim öncesi hastanın hazırlanması gerekir. Bu sebeple öncelikle hasta fiziksel olarak hazırlanmalıdır. Hastanın saçları yüz ve ağız bölgesini kapatmamalı; gözlükleri, aksesuarları ve takılar çıkartılmalı; mümkünse mevcut makyajı temizlenmelidir.
  • Hastanın yüz fotoğrafı alınmadan önce ayarlanabilen koltuk veya tabureye konumlandırılmalıdır.
  • Yüz fotoğrafı için fotoğraf makinesinin optik ekseni; sensör düzlemine dik, Frankford düzlemine (horizontal) de paralel olacak şekilde konumlandırılmalıdır.
  • Yüz fotoğraflarında objektif, hastanın yüzü ile dik açıda, gözleri ile aynı hizada olmalıdır.
  • Ağız içi fotoğraf çekimi öncesi dişlerdeki tükürükler, gıda artıkları, diş taşları, plaklar ve boğumlanma (artikülâsyon) kâğıdı izleri temizlenmelidir.
  • Frankfort düzlem, bütün frontal ve lateral çekimlerde önemli bir yardımcıdır. Tragusun tepesini infraorbital kenara birleştiren bir hat olarak tanımlanan bu düzlem, yere paralel olmalıdır.
  • Anatomik referans için interpupiller çizgi kullanılmalıdır. Bu çizgiler, Frankford düzleme paralelliği sağlandığında başın dik pozisyonunu sağlamak ve sabitlemek için yardımcı çizgilerdir.
  • Yüzün önden (frontal) çekilecek fotoğrafı, baş çevresini ve boynu içermelidir. Boyunda lezyon varsa göğüs kemiği de konuya dahil edilebilir.
  • Objektif Frankfort düzleme paralelken hasta direkt objektife bakmalıdır.
  • Profil fotoğrafları çekilirken saçlar arkada toplanmalı, burun ucu ile fotoğrafın kenarı arasında boşluk olmamalı, başın tamamı fotoğrafta görünmelidir.
  • Yüz bölgesinin yukarısında konumlandıran objektifle çekilen fotoğraflarda baş öne eğilmiş gibi, alt çene de daha küçük görünecektir.
  • Yüz bölgesinin aşağısında konumlandırılan objektifle çekilen fotoğraflarda baş arkaya yatmış şekilde, alt çene de daha büyük görünecektir.
  • Tam yüz (full-face) fotoğraflarda, interpupiller çizginin fotoğrafın üst kenarına paralel olmasına dikkat edilmelidir.
  • Tam gülüş (full-smile) fotoğraflarda fotoğraf karesinin vertikal merkezi, üst dudak çizgisinde olmalıdır. 1:2 büyütme yapılırsa dudaklar kareye girecektir.
  • Net fotoğraflar için alan derinliği yüksek tutulmalı; santral veya lateral dişlere odaklanılmalıdır.
  • Alt ve üst çene dişlerinin tamamı, incisial kenar görüntüde yer alır.
  • Fotoğrafın horizontal orta hattı, üst dişlerin incisal düzleminden geçmelidir; ayrıca, vertikal orta hatta dik olmasına dikkat edilmelidir.
  • Dudakların ve yanak içi mukozalarının dişe yapışmasını önlemek için mutlaka ekartörler kullanılmalıdır. Opsiyonel olarak kontrast plakalar da kullanılabilir.
  • Fotoğraf makinesi, aynaya 45 derece açılı konumlandırılmalıdır.
  • Hastanın arkasında gölge görünmemesi için siyah veya koyu gri fon kullanılmalıdır.
  • Fotoğrafta ekartörler ve dudakların az görünmesine veya hiç görünmemesine dikkat edilmelidir.

Dental Fotoğraf Standartlarının Faydaları

  • Dental fotoğrafçılık, medikal fotoğrafçılığın en önemli alanıdır.
  • Dental fotoğraflarda standardizasyon, bilimsel araştırmalarda vakaların detaylarını değerlendirmek için gereklidir.
  • Vakaların kolay anlaşılması, sürekli dokümantasyon sağlamak, görsel kayıt arşivleri oluşturmak ve arşivlerdeki fotoğrafların diğer vakalardan verimli bir şekilde değerlendirilmesini sağlamak için dental fotoğraf standartları sağlanmalıdır.
  • Medikal sektöründe diş hekimleri, laboratuarlar veya diğer paydaşlar arasında etkili iletişim sağlayan standartlar, fotografik belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştırır.
  • Dental fotoğraf standartları, vakayla ilgili tedavi öncesi ve sonrası hikâyeyi ve süreci her platformda eşit düzeyde değerlendirebilmeyi sağlar.
  • Dental fotoğraflarda tedavi öncesi ve sonrası 12’şer adet olmak üzere genellikle 24 fotoğraf kullanılır.

Daha fazla bilgi için “Mobil Dental Fotoğrafçılık” makalemize göz atabilirsiniz.

1 YORUM

Yanıtla

Yorumunu alayım Şekerim.
Tatlış adını yazar mısın?